Artykuły

The effects of physiotherapy with PNF concept on gait and balance of patients with Huntington's disease – pilot study

Background and purpose

Huntington's disease (HD) is a neurodegenerative, progressive disorder of the central nervous system which causes significant gait and balance disturbances. This is a pilot study which aims to determine the effects of a physiotherapy programme with use of Proprioceptive Neuromuscular Facilitation (PNF) on gait and balance in HD patients.

Material and methods

30 HD patients aged 21–60 with genetically confirmed diagnosis participated in the study. Participants followed a 3-week-long PNF-based physiotherapy programme. Gait and balance were evaluated twice in each participant: first at baseline and then after the course of physiotherapy. The following methods were used for gait disturbances: Tinetti Gait Assessment Tool, Up and Go Test, Timed Walking Tests for 10 m and 20 m (TWT10m, TWT20m). Balance was assessed with use of Berg Balance Scale, Pastor Test and Functional Reach Test.

Results and Conclusion

There was a significant improvement in all measures of balance and gait. PNF-based physiotherapy is effective and safe in HD patients.

Czytaj więcej...
Możliwości wykorzystania komórek szpiku kostnego w przyszłej terapii chorób mózgu

Problemy medyczne, związane ze wzrastającą liczbą ludzi cierpiących na choroby mózgu różnego pochodzenia, są powodem ciągłych poszukiwań optymalnych metod terapeutycznych. Ze względu na złożoność procesów patologicznych zachodzących w schorzeniach mózgu oraz ograniczoną zdolność tkanki nerwowej do regeneracji, terapia chorób neurologicznych jest niezwykle trudna. Konsekwencją braku skutecznych metod ich leczenia są złożone problemy rehabilitacji oraz związane z tym zaburzenia funkcjonalne uniemożliwiające pacjentom powrót do pełnej samodzielności oraz aktywności, również zawodowej. W ostatnim czasie zwrócono uwagę na możliwość wykorzystania terapii komórkowej w leczeniu chorób neurologicznych, której celem jest dostarczenie do patologicznie zmienionej tkanki mózgowej czynników wspierających regenerację. Potencjalnym źródłem komórek w tego typu terapii stały się komórki szpiku kostnego. Poniższy przegląd przedstawia osiągnięcia w badaniach nad wykorzystaniem komórek ze szpiku kostnego w leczeniu schorzeń mózgu pochodzenia urazowego oraz neurodegeneracyjnego.

Czytaj więcej...
Mechanizm rocker – mechanizm przetaczania stopy

Główym celem napisania artykułu było wytłumaczenie działania mechanizmów „rocker” (z ang. bujak, kołyska) w obrębie stopy. Wyróżnić można trzy mechanizmy „rocker”: przetaczanie przez piętę („heel rocker”), kostkę („ankle rocker”) i przodostopie („forefoot rocker”). Nazwy każdego z nich podane są w odniesieniu do miejsc w których występują one w stopie. Utworzenie pojęcia rocker było możliwe dzięki zrozumieniu istoty działania stopy w obrębie trzech obszarów anatomicznych. Są nimi guzowatość kości piętowej, staw skokowy górny oraz stawy sródstopno-paliczkowe. Cechą wspólną tych obszarów jest ich kulisty kształt, który umożliwia toczenie, zapewniające płynny ruch stopy. Analiza zaburzeń lokomocji ma kluczowe znaczenie w planowaniu leczenia pacjentów z problemami chodu. Ta analiza wydaje się być łatwiejsza do przeprowadzenia, po zrozumieniu zależności zachodzących pomiędzy piszczelą, kości piętową i przednią częścią stopy. Podane w artykule informacje pomagają ocenić wzajemną pracę podudzia i stopy w czasie chodu. Znajomość „mechanizmu rocker” może być wskazówką w postępowaniu leczniczym, dokumentacji rehabilitacyjnej oraz w doborze ćwiczeń i wprowadzania nabytych w trakcie terapii umiejętności niezbędnych do codziennego funkcjonowania.

Czytaj więcej...
Rehabilitacja poudarowa metodą PNF, z zastosowaniem i bez zastosowania toksyny botulinowej – opisy przypadków

Jedną z częściej spotykanych chorób układu nerwowego jest udar mózgu. Do najczęstszych objawów ruchowych należą niedowłady bądź porażenia kończyn, z towarzyszącym wzrostem napięcia mięśniowego, zwanym spastycznością. Dla pacjentów oraz ich opiekunów zaburzenia te stają się problemem w wielu aspektach życia codziennego, między innymi w lokomocji. Wymaga to poszukiwania nowych dróg w tworzeniu terapii mogących zmniejszyć bądź znieść spastyczność i przywrócić zaburzoną funkcję. Terapia toksyną botulinową jako metoda obniżająca spastyczność, jest stosowana do tej pory w terapii dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym ze stopą końsko-szpotawą i przynosi przełom w leczeniu schorzeń przebiegających z nadmiernym napięciem mięśniowym. Uzyskuje się poprawę zakresu ruchomości, miedzy innymi w stawie skokowym, a poprzez to ułatwia lokomocję. Poprawa ta uzyskiwana jest zarówno poprzez oddziaływanie farmakologiczne, jak i prowadzoną równolegle kinezyterapię. Szczególnie skuteczne wydają się metody rehabilitacyjne oparte na mechanizmach neurofizjologicznych. Jedną z takich metod jest PNF. Zastosowanie terapii metodą PNF połączone z zastosowaniem toksyny botulinowej u dorosłych wydaje się ułatwiać aktywność ruchową pacjenta po udarze mózgu, co może być bardzo ważne w profilaktyce wtórnej udau mózgu. Celem pracy było przedstawienie możliwości połączenia i wpływu terapii metodą PNF skojarzoną z podaniem toksyny botulinowej u pacjentów po udarze mózgu ze spastyczną kończyna dolną. Dokonano w trakcie chodu pomiaru kąta ugięcia w stawie skokowym i kolanowym biorąc pod uwagę amplitudę ruchu, wykorzystując system VICON. U wszystkich przebadanych w niniejszym doniesieniu pacjentów odnotowano poprawę większości analizowanych parametrów, zarówno w okresie czterotygodniowym, jak i czteromiesięcznym. Przeprowadzone pomiary wskazują na konieczność wykonania randomizowanych, kontrolowanych badań na dużych grupach.

Czytaj więcej...
Zastosowanie rzeczywistości wirtualnej w neurorehabilitacji; innowacyjne technologie wspomagające ponowne uczenie się ruchu

Upośledzenie funkcji ruchowych po udarze mózgu u wielu chorych ma negatywny wpływ na samodzielność i czynności życia codziennego oraz wymaga długotrwałej rehabilitacji. Liczne badania wykazały, że uczenie się nowych umiejętności motorycznych pobudza neuroplastyczność mózgu i umożliwia poprawę funkcjonalną. Innowacyjne technologie wykorzystywane w rehabilitacji

wzmacniają możliwości treningu ruchowego poprzez dostarczanie informacji zwrotnej. Łączenie tradycyjnej rehabilitacji ruchowej z innowacyjną technologią poprzez wzmocniony trening umożliwia przyspieszenie ponownego uczenia się ruchu i nabywania umiejętności funkcjonalnych. Otoczenie wzbogacone przez informacje zwrotną angażuje wiele zmysłów i stymuluje pacjenta do aktywnej pracy. Ćwiczenia w otoczeniu wirtualnym maksymalizują efekt uczenia się ruchu poprzez powtarzające się i zróżnicowane zadania oraz dostarczenie informacji zwrotnej w odniesieniu do działania i jego efektu. Innowacyjne technologie rehabilitacyjne, zarówno terapia wirtualna, jak i urządzenia - roboty, pozwalają na specyficzne leczenie oparte na treningu z wykorzystaniem wzmocnionego sprzężenia zwrotnego w środowisku wirtualnym (Reinforced Feedback in Virtual Environment – RFVE), zwiększając informacje czuciowe odpowiadające rzeczywistym zadaniom i przedmiotom. Trening ruchowy oparty na RFVE daje także możliwość poszerzenia wiedzy na temat technik wykorzystywanych do poprawy czynności ruchowych niedowładnej kończyny.

Czytaj więcej...
Model fizjoterapii pacjentów z chorobą Huntingtona w krakowskiej Klinice Neurologii CM UJ

Choroba Huntingtona (HD) prowadzi do selektywnego zwyrodnienia i postępującej apoptozy neuronów mózgu, odpowiedzialnych za układ sterowania postawą, koordynację, a także integrację sensomotoryczną, a co za tym idzie ich degeneracja powoduje istotne zaburzenia motoryczne. Nie wynaleziono dotąd skutecznych metod leczenia przyczynowego HD, istnieją zaś dowody naukowe potwierdzające skuteczność rehabilitacji ruchowej w podtrzymywaniu, a nawet podnoszeniu sprawności ruchowej, samodzielności oraz siły i równowagi u pacjentów. Nie istnieją jeszcze szczegółowe wytyczne i opracowane procedury rehabilitacji HD, jednak są one stopniowo zbierane i przygotowywane przez Huntington’s Disease Society of America czy European Huntington’s Disease Network. Metodyczne wskazówki do prowadzenia ćwiczeń z chorymi nie różnią się w zasadzie od generalnych zasad usprawniania oraz programów ćwiczeń dla pacjentów neurologicznych. W oparciu o dostępną literaturę naukową, w Klinice Neurologii CM UJ w Krakowie stworzono model rehabilitacji chorych z HD, bazujący na metodzie proprioceptywnego torowania nerwowo-mięśniowego (PNF). Wspomniana metoda opiera się na maksymalnej stymulacji proprioreceptorów i eksteroreceptorów w celu uzyskania aktywacji uszkodzonych struktur, a stworzony model rehabilitacji dotyczy chorych we wczesnym i środkowym stadium HD, poruszających się samodzielnie, w pełni współpracujących z fizjoterapeutą. Obecnie prowadzone badania, z wykorzystaniem testów klinicznych oraz systemu analizy chodu VICON, mają na celu dowieść skuteczności modelu stworzonego w Klinice Neurologii CM UJ.

Czytaj więcej...